Antenne - jaarlijks onderzoek naar middelengebruik
17 november 2021 - 31 december 2027

Antenne is een monitor die het gebruik van genotmiddelen onder jongvolwassenen volgt. Via regionale en landelijke monitors verzamelen onderzoekers jaarlijks gegevens over trends in alcohol, tabak, cannabis en andere drugs.
De Antenne-monitor informeert preventieprofessionals over het middelenrepertoire en gebruikspatronen binnen doelpopulaties. Het is de langstlopende monitor voor recreatief middelengebruik in Nederland en daarbuiten. Algemene bevolkingsonderzoeken bieden vaak beperkt inzicht in het gebruik van genotmiddelen, doordat illegale drugs relatief weinig voorkomen. Antenne richt zich daarom op specifieke doelgroepen met verhoogd middelengebruik, waar trends vaak eerder zichtbaar zijn.
Antenne Amsterdam volgt al meer dan 25 jaar trends in de hoofdstedelijke drugsmarkt. In al die jaren zagen we verschillende golfbewegingen in drugsgebruik voorbij komen, van acid tot zerotolerance.

Ton Nabben
Senior onderzoeker
Doel
Door het systematisch in kaart brengen van ontwikkelingen in middelengebruik, blijven wetenschappers en preventieprofessionals up-to-date en alert. Door middelengebruik op de voet te volgen kunnen nieuwe trends tijdig worden waargenomen.
Werkwijze
Antenne is een multi-methodische monitor waarin onderzoekers verschillende gegevens verzamelen. Het is een jaarlijks terugkerend onderzoek dat wordt uitgevoerd in samenwerking met Jellinek Preventie en Verslavingskunde Nederland. In de multi-methodische onderzoeksaanpak wordt zowel kwalitatieve als kwantitatieve informatie verzameld.
Antenne Amsterdam bestaat al sinds 1993. Sinds 2017 is er ook een Antenne Gooi en Vechtstreek en in 2019 is gestart met de landelijke regiomonitor Antenne Nederland. In 2020 is een speciale online Corona Special survey gehouden.
Vaste onderdelen
- Interviews met insiders uit het uitgaansleven en met professionals die werken met risicojongeren.
- Vragenlijsten onder wisselende doelgroepen in onder andere cafés, mbo-scholen en jeugdzorg.
- Analyse van laboratoriumuitslagen (zuiverheid en dosering) van de drugstestservices.
Maatschappelijke impact
Voorlichters, hulpverleners en beleidsmakers kunnen op basis van de resultaten aansluiten bij de actualiteit en anticiperen op nieuwe ontwikkelingen in drugs- en gebruikersmarkten in het uitgaansleven (o.a. clubs, festivals, raves) en daarbuiten (o.a. buurtjongeren, straatgroepen) in steden en dorpen.
Bijdrage onderwijs en onderzoek
Naast de bewezen waarde als signaleringsinstrument voor de preventiepraktijk, heeft Antenne ook empirische waarde voor het onderzoeksveld. De schat aan verzamelde gegevens is en wordt verwerkt in scripties, wetenschappelijke artikelen, dissertaties en de Nationale Drugs Monitor (NDM). Studenten en stagiairs lopen regelmatig mee in het onderzoek.
Resultaten & publicaties
Projectteam HvA
Externe partners
- Gemeente Amsterdam
- Jellinek
- Regio Gooi en Vechtstreek
- Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS)